ဖႜဳံဆုိ္ဒ္ေဖါဟ္လာခုဂ္ခါင္ၟစူး

ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္လာခုဂ္ခါင္ၟစူး္အု္္ထာ္႓ံင္ယုိ၀္္ေအအင္းဃွဴ႕ေသွ္ယာ့ဍ၀္စာ္႓ုိ၀္ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္သၤီးအွ္ထံင္ၟမံင္ဂုိ၀္လီးယးဆု္ထင္းထ၀့္
ေခါဟ္လံင္ေခါဟ္ဍာဏွ္ယိက္မူၟလာထ၀့္လင္ေဖါဟ္လင္လီကါင္ဖါထင္းသာေမာ၀္ၟထာ္လီၟခ၀့္ဖါၟထာ္လီခ၀့္ဟွံင္ဖႜဳံဆုိဒ္ဆေဖါဟ္
သီးအးထင္းေ၀့လွ္။ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္သီးအွ္အးထင္းလု္႓ႜင္စာင္းဖါယာင္ထင္းေဍေမာ၀္ဖါၟဖီ့ဖူ႔ေလ၀္အွ္ဍိင္ေဍမံင္ဂုိ၀္ဆုိဒ္ေဖါဟ္ထုိင္ၟ
တု္ရုဂ္ဆုိဒ္ေဖါဟ္ ကႜာ အးထင္းဏွ္တာၟ ေမာ၀္ၟဖါၟ ဖီ့ဖူ႔သယ္ကု္တ၀္႓းေဖါဟ္လီမု္ဆိင္းၿပာလင္ဖါဏွ္လွ္။

ေ႓့တု္ရုဂ္ဆုိဒ္ေဖါဟ္သယ္လာခုဂ္ဖုိင္ဆု္ဆုိင္ခါ့လု္ဏိင္းလု္႓ႜင္ေဍေဖါဟ္လီသယ္ဟွယ့္ထာင္ကုံ႓ါပူဇၜဆုိင္ဖူ႔ဖီ့၀ီးလာေဍဆု္ဖူ႔ဆု္ဏးသယ္
သုိ၀္ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္လု္ဖးသီးလု္ဏိင္းလု္႓ႜင္လာခုဂ္ဆု္ဆုိင္ခါ့ဏွ္ ေကာ၀္ကုံေဏ၀္ၟေဖါဟ္လီ ေယွာတ္ထာင္၀ီးလာ ခါင္ၟေဖွ္ထါင္အု္စူး လ၀္မာလုက္အင္းသံင္းဆ၀့္ပ၀္မိင္ေ၀့လွ္။
ကုိ၀္ဏိင္းေဍကုိ၀္ဏိင္းေဍ လာခုဂ္ဖုိင္ဆု္ဆိုင္ခါ့ကုိ၀္ကုံေဏ၀္ၟေဖါဟ္လီေဍာဟ္ေထာဟ္လာ ခါင္ၟကုံေဖွ္စူး လု္ဏိင္းလု္႓ႜင္ လု္ဏိင္းလု္႓ႜင္ဏွ္ ကုိ၀္ေဏ၀္ၟမိင္ေ၀့ လာခုဂ္ခါင္ၟစူး အွ္လင္ေထံ လင္ေဖါဟ္လင္လီအ္ုထ၀္ထ၀္ လင္ေဖါဟ္လင္လီခံင္ၟ႓ုိ၀္ဏါင္းယုိ၀္ဍာ္လွ္။

ဆု္ဆုိင္ခါ့လာခုဂ္ဖိုင္ကုိ၀္ကုံေဏ၀္ၟေဖါဟ္လီေဍာဟ္ေထာဟ္လာခါင္ၟေဖွ္စူးအင္းသံင္းဆ၀့္ပ၀္ လ၀္ဏင္းထင္းေဖါဟ္လီ ဆု္မူ႔လာၟ ရာဓနာၟေဖွ္မိင္ေ၀့အု္ေခါဟ္က်ံင္ လာခုဂ္ခါင္ၟစူးဏွ္ ကုိ၀္ကုံေဖါဟ္လီအင္းသံင္းဆ၀့္ပ၀္ပ် ဍင္းလု္ထီးဏွ္ ထုင္းေထံမိင္ဏီ့ကုဂ္ ကဲထင္းမိင္လာခုဂ္ခါင္ၟစူးမြာဲေ၀့လွ္။


လာခုဂ္ခါင္ၟစူး ေဍာဟ္ေထာတ္ေနာတ္၀း ေယွာတ္၀ီးလာ အင္းသံင္းဆ၀့္ပ၀္ပ်ေ၀့ဍးဏွ္ဟွး---ႃႃပႜဴးလာဟွယ့္ထာင္ဟွယ့္ထာင္ ဟွယ့္ထာင္အွ္လု္ဟွိင္း၊ဟွယ့္ထာင္အွ္ေဍဖူၟ၀ါဲ၊ ဟွယ့္ထာင္အွ္ေဍထီေဍသုိ၀္၊ ဟွယ့္ထာင္အွ္လ္ုဍဳံတု္၀ါန္႔၊ အွ္႓းေခါဟ္လံင္ဆုဂ္လု္ေဃွ၀္၊ အွ္႓းမိင္လကႜာလု္ေဃွ၀္၊ အွ္႓းသြးေခါဟ္လံင့္ထာ္လု္ေဃွ၀္၊ အွ္႓းဍဳံလင့္ဖင့္က်ာလု္ေဃွ၀္၊ ဏယ္မိင္လု္ေဃွ၀္၊ ဏယ္ဖႜဳိ၀္လ္ုေဃွ၀္၊ ဟွယ့္ထာင္အ္ွကုံ၊ ဟွယ့္ထာင္အွ္ရုံ႕ လု္ဟွိင္းလု္ဃွင့္၊ ဟွယ့္ထာင္အွ္ေဍေမာ၀္ၟဖါၟဖူၟ၀ဲါ ကုိ၀္ဆုိ၀္ေဍ ပႜဴးလာဟွယ့္ထာင္ဟွယ့္ထာင္---႗႗
မု္ခါင္ၟစူးဏွ္ဍ၀္ ခြါဖုိင္ဏွ္တါင္လင္ေ၀့ဍး ေမ၀္ထုံဍဴး ႏုဦ႔ဍဴး၊ ေမ၀္အာင္ထံင္ႏုဦ႔႓ံင္း၊ သာကုဲသးႏုဦ႔ဖႜဳံး၊ ဆီ့ေဖါတ္ႏုဦ႔ကုဂ္၊ ဖ၀့္၀ီၟလးႏုဦ႔ထာင္၊ လူးအြာယာင္ႏုဦ႔ယာင္၊ ထီ့လု္ထြယ္ခုံႏုဦ႔မိင္ဏွ္္လွ္။ ခါင္ၟစူးဟွင္ၟ႓းဆူ႔လင္ႏုဦ႔မိင္ဍဳဂ္ပါင္ဏွ္ မြာဲ႓းဏွ္လယ့္စာ္႓ုို၀္ ေကာ၀္ၾကင္ဟု္မႝီဟ္မူးခြါ႔လုက္ဆိင့္လု္ဖး အွ္ေ၀့ဍးမူၟႏုဦ႔မူၟ အု္ေခါဟ္က်ံင္ပါလၜလင္ေ၀့ ဟု္ႏုဦ႔မူး ဟု္ႏုဦ႔ခြါ႔ ႏုဦ႔ဟွာဏွ္လွ္။
ေမ၀္ထုံးဍဴးႏုဦ႔ဍဴး၊ ေမ၀္ထံင္ႏုဦ႔ထံင္သယ္ဏွ္ဍ၀္ မြာဲေ၀့ဍး၀ီ့လာႏုဦ႔ဟွာ ဟု္စာ္ေမံသးဆု္ေသွ္ယာ့-စကၡဳ၀ိညာဏ္၊ ဏာၟဆု္ေသွ္ယာ့-ေသာတ၀ိညာဏ္ၟ ဏါ့ဆု္ေသွ္ယာ့-ဃာန၀ိညာဏ္၊ ႏုိ၀္ေဖႜ၀္ဆု္ေသွ္ယာ့-ဇိ၀ွါ၀ိညာဏ္၊ ဏင့္ဆာၟဆု္ေသွ္ယာ့-ကာယ၀ိညာဏ္၊ သာဆု္ေသွ္ယာ့- မေနာ၀ိညာဏ္၊ သုင္းသာဆု္ေသွ္ယာ့-မေနာ၀ိညာဏဌိတိႏုဦ႔မိင္ဏွ္လွ္။
၁။ ေ႓့ေမ၀္ထုံၟဍဴးအွ္ကုံဆိက္ပႝိက္သုိ၀္၊ ေဖါဟ္လီလု္ဖးအွ္ကုံအွ္ရုံ႔ သၞ၀့္ဃွဴ႕ဃွင္ အွ္တု္တြယ္စူးဆိက္ပႝိက္လာကို၀္ၟ႓ႜင္ေဍ။
၂။ ေ႓့ေမ၀္ထံင္ဏီ့႓ံင္း ကထိက္သာသုိ၀္္ ေမာ၀္ၟထၚဖါၟထၚေဖါဟ္လီဏီ့ခ၀့္လု္ဖး လင္ဖါဆိင္းၿပာလု္ေဃွ၀္၊ အွ္ကာထိက္ကုိ၀ၟ္္ဆုိ၀္ေဍ။
၃။ ေ႓့သာကုဲသးသုိ၀္ ထုိင္ဖူ႔၀ဲါေမာ၀္ၟထာ္ဖါၟထာ္ လု္ဖး အဲကုဲေလာတ္သာ၊ သာကုဲေလာတ္သာ၊ သာထိင္ၟေလာတ္သာ သုင္းသာဆာင္းကၚလု္အွ္ သုင္းသာဆုိင့္လာၟကုိ၀္ၟ္႓ႜင္ေဍ။
၄။ ေ႓့ဆီ့ေဖါတ္သုိ၀္ မဲထင္းလု္ေမံထၚ လင္ေထံလု္အုိ၀္ အု္၀ီၟလင္လု္အုိ၀္ အု္လးထင္း အု္ေဖါဟ္ထင္းေဆ၀္အု္ေဖါဟ္ေဍာဟ္ယွာၟထင္း ဟူၟထင္းေ၀့ကုိ၀္ၟ႓ႜင္ေဍ။
၅။ ေ႓့ဖ၀့္၀ီၟသုိ၀္ ဍိင္ၟယိက္ထင္း ဍိင္္ၟႏုိင့္မုိင့္ထင္းသုိ၀္ ေဖါဟ္လီေမာ၀္ၟထာ္ဖါၟထာ္လု္ဖး ဍိင္ၟယိက္ထင္းလင္ေဖါဟ္လင္လီ ထု္ယ၀္ၟၿပာထာ အု္ရၜႏုိင့္မုိင့္လာၟေ၀့ကုိ၀္ၟ႓ႜင္ေဍ။
၆။ ေ႓့ထီ့ခႜိင္းသုိ၀္ ေဖါဟ္လီ ေမာ၀္ၟထာ္ ဖါၟထာ္သယ္လု္ဖး အွ္ဆံင္းအွ္ခႜါင့္ယွဴးခႜိင္း႓ွ္ယ၀့္လာၟကို၀္္ၟဆုိ၀္ေဍ။
၇။ ေ႓့လူးအြာသုိ၀္ ေမာ၀္ၟထာ္ ဖါၟထာ္ ေဖါဟ္လီလု္ဖး သုင္းသာေဟွ၀္အြာလာၟ ကုိ၀္ဟွာေဍ၊ ဆု္ဖၚဆု္မာလု္အု္ေဟွ၀္အြာဏွ္ မာပၱံင္ကဲလာၟဆာ္ကုိ၀္္ၟဆိို၀္ေဍ။

ေဍာဟ္ေထာတ္ေနာတ္၀း ေယွာတ္၀ီးလာဟွံင္ သုင္းေကသာယွာၟ ေမာ၀္ၟေဍာဟ္၊ မာန္ထ၀့္ဟွာၟထိက္လင္ေဏ၀္ၟလူးယာင္ခြထင္းစူးေခါဟ္ေဆာတ္ဖးရာဓနာၟခါင္ၟေဖွ္စူးဏွ္လွ္။ ႃႃပႜဴးလာဟွယ့္ထာင္ဟွယ့္ထာင္ အွ္႓းေခါဟ္လံင္ဆုဂ္လု္ေဃွ၀္၊ အွ္႓းမိင္လးကႜာလု္ေဃွ၀္၊ အွ္႓းသြးေခါဟ္လု္ေဃွ၀္၊ အွ္႓းလံင့္ထာ္လု္ေဃွ၀္၊ အွ္႓းဍဳံလင့္လု္ေဃွ၀္၊ အွ္႓းဖင့္က်ာလု္ေဃွ၀္၊ ဏယ္ဖႜဳိ၀္လု္ေဃွ၀္၊ ဏယ္မိင္လု္ေဃွ၀္၊ ဏယ့္႓းဏင္ၟလ၀္္လု္ေဃွ၀္၊ ဏယ္႓းဏင္ၟခႜၜလု္ေဃွ၀္၊ ဏယ္႓းခႜဳံးဆာင္းလု္ေဃွ၀္၊ ဏယ္႓းက်ာမာန္လု္ေဃွ၀္၊ ဟွယ့္ထာင္လု္ဍဳံ၊ ဟွယ့္ထာင္လု္တု္၀ါန္္ ဟွယ့္ထာင္လု္ဟွိင္း၊ ဟွယ့္ထာင္လု္ဃွင့္၊ ဟွယ့္ထာင္အွ္ေဍေမာ၀္ၟ၊ ဟွယ့္ထာင္အွ္ေဍဖါၟ၊ ဟွယ့္ထာင္အွ္ေဍဖူၟ၀ဲါ၊ ဟွယ့္ထာင္အွ္ေဍ႓ုဂ္ထိင္ၟဆာင့္ဆာ၊ ဟွယ့္ထာင္ေဍထီသုိ၀္၊ ဟွယ့္ထာင္သုင္းဃွဲဳ႕သာယြာ၊ ဏင့္ဆာၟဆံင္းခႜာင့္၊ အာင္းလုံၟေထံဖါ၊ အာင္းထာေထံ၊ဆံင္းေ႓့ခႜီး ဖႜဳိ၀္ေ႓့ဖႜာၟ၊ ဟွယ့္ထာင္ေဆာတ္ေစ၀္၊ ဟွယ့္ထာင္ေဆာတ္ဓံင့္၊ ဟွယ့္ထာင္ေဆာတ္မႝိက္သိင္လာ့၊ဟွယ့္ထာင္ေဆာတ္ဆု္ေသွ္ဆု္႓း၊ ဟွယ့္ထာင္ဟွယ္ဆု္ဖၚဆု္မာ၊ ဟွယ့္ထာင္ကုက္ကု္လုံ႕ကါင္ကာ၊ ဟွယ့္ထာင္ပၱံင္ဆု္ဖၚဆု္မာ၊ ဟွယ့္ထာင္တာင္ေဍာဟ္ေမာ၀္ၟဖါၟ၊ ဟွယ့္ထာင္တါင္ေဍာဟ္ဟွိင္းဃွင့္၊ ဟွယ့္ထာင္တာင္ေဍာဟ္ဍဳံတု္၀ါန္႔၊ ဟွယ့္ထာင္တာင္ေဍာဟ္အု္ဆုိဒ္အု္ဆ ကဲလာၟေ၀့ဆာ္ကုိ၀္ၟ႓ႜင္ေဍ---႗႗
ပ်ဳင္းေထံခြိက္လူးထုိ၀္ဟွံင္ အင္းမာေဏ၀္ၟ ေမ၀္လု္စယ္၊ ေမ၀္အာင္၊ သာကုဲသး၊ ဆီ့ေဖါဟ္သယ္ ေဍလူးထုိ၀္ဏွ္ ေဆာဟ္ဖးပ်းေ၀့--- ႃႃပ်ဴးလာဟွယ့္ထာင္္၊ဟွယ့္ထာင္အွ္လု္ေခါဟ္ထီးေခါဟ္ဍံင္ယို၀္ ေခါဟ္အြာယင္ၟလူးထုိ၀္႗႗ဍီးထင္းေ၀့ေမ၀္သယ္ ေခါဟ္ဍံင္လံင္ဏွ္ဟွံင္ ခါင္ၟစူးဟွံင္ေ၀့ဍးလွ္။ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္သီး လု္ဏိင္းလု္႓ႜင္ လာခုဂ္ဖုိင္ကုိ၀္ၟဍဳံတု္၀ါန္႔ေဍ ခါင္ၟကုံစူးေယွာတ္၀ီးလာဆု္ပု္ေယာတ္ဏွ္လု္ဏိင္းလု္႓ႜင္ဍးုကုံေလာဟ္သာေဖါဟ္လီဟွယ့္ ထာင္ကုံဏွ္ အွ္လာၟေအဃွွွွွွဴ႕ဃွင္ အွ္လာၟသုင္းေအေဟွ၀္ သာေအဖါန္ ဆု္ဟွယ့္လ၀္ ဆု္ဟွယ္လယ္ဏွ္ ဏယ္လု္ေဃွ၀္ ပ်းလာၟေမာ၀္ၟဖါၟထူ႔ရူ႕မုင္ၟ႓်ာ ေကႜစိုဒ္ကုက္လာၟကု္လုံ႔ကါင္ကာ ေဍာဟ္ယွာၟထင္းထ၀့္ ယုက္ထ၀့္လာၟ ထံင္သာယွာၟေခါဟ္အြာ အင္းသံင္းဆ၀့္ပ၀္ လ၀္ဟွဳိင့္ေဖါဟ္လီရာဓနာၟေဖွ္ေ၀့မြာဲ႓ုိ၀္လွ္။
ေမာ၀္ၟဖါၟသုင္းေကသာယွာၟလု္ဖး အင္းသံင္းဆ၀့္ပ၀္လ၀္ဟွဳိင့္မာလုက္၀ယ္ ေဖါဟ္လီ စူးေခါဟ္လံင္ခါင္ၟေဖွ္ေဍလူးအြာ လု္ဏိင္လု္႓ႜင္ လာခုဂ္ဖုိင္ကုိ၀္ၟဏိင္းေဍဏွ္ ကဲထင္းေ၀့လာခုဂ္ခါင္ၟစူး လင္ေဖါဟ္လင္လီ အု္ထ၀္ထ၀္ အွ္လင္ေထံေဏ၀္ၟမိင္ေ၀့ ထူရူ႕လု္မိင္ဏွ္လွ္။
စ၀္အဲဆုိဒ္(႓ုံးက္ုုတိက္)

[Read More...]

ကရင္လူမ်ိဴး အေပ်ာ္တမ္းနပန္းပြဲ

ကရင္လူမ်ိိဴးတို႕၏ရိုးရာအားကစားနည္းမ်ားအနက္နပန္းယွဥ္ၿပိဳင္ပြဲသည္တစ္ရပ္အပါအ၀င္ၿဖစ္သည္။နပန္းယွဥ္ၿပိဳင္ပြဲသည္သတၱိေၾကး၊ဆုေၾကး်မ်ားသတ္မွတ္ေလ့မရွိ။ အေပ်ာ္တမ္းအၿဖစ္သာကစားေလ႕ရွိသည္။ေရွးအခါကကရင္လူမိ်ဴးတို႕သည္နပန္းသတ္ၿခင္းအတတ္၊လက္ေ၀ွ႕ထိုးၿခင္းအတတ္ကိုအထူးလိုက္စားေလ့က်င့္လ်က္ရွိၾကသည္။အမိ်ဳးသားတုိင္းတတ္ေၿမာက္အပ္ေသာကိုုယ္ခံပညာေကာင္းတစ္ရပ္အၿဖစ္လည္းသတ္မွတ္ၾကသည ္။နပန္းသတ္ၿခင္း၊လက္ေ၀ွ႕ထိုးၿခင္းအတတ္ကုိသင္ၾကားေလ့က်င့္ၿခင္းၿဖင္႕ကိုယ္ခႏၶာၾက႕ံခိုင္ေရးကုိတည္ေဆာက္ယူၾကသည္။အေပ်ာ္တမ္းနပန္းသတ္ယွဥ္ၿပိဳင္ၿခင္းကိုလယ္ယာလုပ္ငနး္ဓေလ႕မ်ားအနက္တစ္ခုအပါအ၀င္ၿဖစ္သည္။ကရင္စကားၿဖင္႕(ေနာ့ေထာင္္းဗူးပုံ)ဟူ၍ ေခၚၾကသည္။စပါးပုံနပန္းပြဲအဓိပါၸယ္ရသည္။လယ္ယာလုပ္ကုိင္ၿခင္း၏ေနာက္ဆုံးလုပ္ငန္းၿဖစ္ေသာစပါးနယ္ၿပီး၊ေလ့ၿပီး၊စပါးမ်ားကိုစုပုံခ်ိန္တြင္ရုိးရာဒုံးအက၊ရုိးရာေတးသီပြဲ(ေအာပြဲ)မ်ားကိုၿပဳလုပ္ေလ႕ရွိသည္။ ထို႔အတ ူရိုးရာအားကစားနည္းတစ္ရပ္ၿဖစ္ေသာကရင့္အေခၚ (ပြယ္ေနာ့)နပန္းလုးအားစမ္းလက္ပန္းပြဲကိုမပါမၿဖစ္ထည္႕သြင္းၾကသည္။
ကရင္လူမ်ဳးိတုိ႔သည္ ေတာေတာင္မ်ား၌ သြားလာရသည္။
ေတာင္ယာလုပ္ကုိင္ျခင္းတုိ႔အျပင္အားလပ္ခ်ိန္တြင္အမဲလုိက္ျခင္း၊ပ်ားဖြတ္ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကုိလည္းလုပ္ကုိင္ၾကသည္။ ေတာေတာင္မ်ား၌သြားလာရင္းႀကံဳရေသာသားရဲတိရိစၦာန္အႏၱရာယ္၊ရန္သူတုိ႔၏ရုတ္တရက္တုိက္ခုိက္မႈကုိဒူးေလး၊ျမွား၊လွန္၊မွန္းတုိ႔ျဖင့္အသုံးျပဳရျခင္းျဖစ္ရာကြ်မ္းက်င္အပ္ေသာအေရွာင္အတိမ္း၊အဖမ္းအခ်ဳပ္၊အဖြတ္သလွန္၊အတြယ္အျဖဳတ္၊အကုိင္အေပါက္နည္းမ်ားကုိ ကြ်မ္းက်င္ရသည္။ လက္နက္မဲ့တုိက္ခုိက္ျခင္း၊ ခုခံျခင္းတြင္ နပန္းပညာသည္ ထိေရာက္ေသာ အတတ္ပညာတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။
သုိ႔ေၾကာင့္နပန္းပညာကုိငယ္စဥ္ကပင္လုိက္စားသင္ၾကားယူၾကသည္။ကေလးသငယ္မ်ားအခ်င္းခ်င္းရန္ျဖစ္စကားမ်ားျခင္းပင္၊နပန္းနပန္းခ်င္း၊လက္ေဝွ႔တက္ေဝွ႔ျခင္း၊စိတ္တူစိန္ေခၚပြဲျဖင့္ေျဖရွင္းၾကသည္။ဤသုိ႔ျဖင့္နပန္းသတ္ျခင္းသည္ေနာင္ေသာအခါရုိးရာအားကစားနည္းတစ္ရပ္ျဖစ္ တည္ရွိလာေလသည္။ နပန္းသတ္ျခင္းျဖင့္ ကုိယ္လက္ႀကံ့ခုိင္ေရး၊ ေပ်ာ္ရႊင္ေရး၊ အခ်င္းခ်င္းခ်စ္ၾကည္၍မိိတ္ေဆြသစ္ရယူႏုိင္ၾကသည္။

ကရင္လူမ်ဳိးတုိ႔၏ စပါးပုံနပန္းပြဲက်င္းပရာတြင္ စပါးအထြက္တုိး၍ ေအာင္ျဖင္သည့္အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္က်င္းပၾကသည္။ ေရွးအစဥ္အလာအတုိင္း စပါးကုိေစာင့္ေရွာက္ေပးေသာ "ဖီးဗူးေယာ္"(စပါးေစာင့္နတ္သမီး)အားဂုဏ္ျပဳပူေဇာ္သည့္သေဘာလည္းျဖစ္
သည္။ ေရွးကရင္လူႀကီးမ်ားက"ဖီးဗူးေယာ္"သည္ သားေတာ္၊ ေျမးေတာ္မ်ား ေပ်ာ္ရႊင္စြာနပန္းသတ္ အေပ်ာ္တမ္းက်င္းပျခင္းကုိ အထူးသေဘာက် ႏွစ္ၿခိဳက္ေၾကာင္း အဆုိရွိေလသည္။စပါးနယ္ေလ့ၿပီးလွ်င္ စပါးပုံကုိ ခြ်န္သထက္ခြ်န္ေအာင္ စုပုံလုက္သည္။ကရင့္္အေခၚ " ဗူးမြန္းတန္" စပါးပုံ မ႑ိဳင္အျဖစ္ စပါးပုံေပၚတြင္ ဝါးတစ္ေခ်ာင္းကုိ စုိက္ထူလုိက္သည္။
ဝါးအဖ်ားတြင္ေကာက္ညွင္းဖင္ခြ်န္ထုတ္၊ခြက္ျပင္၊ေတာင္ယာမုန္႔ႏွင့္ၾကက္ေမာက္ပန္းတုိ႔ကုိစုစည္း၍ခ်ည္ေႏွာင္ထားလုိက္သည္။ထုိ႔ေနာက္တြင္ဖီးဗူးေယာ္စပါးေစာင့္နတ္သမီး၏ကုိယ္စားျပဳလုပ္ထားေသာစပါးႏွံသုံးဆုတ္(သုိ႔)ခုႏွစ္ဆုတ္ကုိတြဲ၍ခ်ည္ေႏွာင္ထားၿပီး၊ ဖီ့ဗူးေယာ္ ပင့္ဖိတ္ျခင္း၊ သီခ်င္းကုိသီဆုိၾကသည္။ ဤသုိ႔ျပဳျပင္ထားလွ်င္ ဤလယ္ရွင္၊ ဤစပါးပုံနပန္းပြဲက်င္းပေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိနားလည္ၾကသည္။
နပန္းပြဲက်င္းပေသာ အစီအစဥ္မွာ အထူးလြယ္ကူသည္။ နပန္းပြဲက်င္းပရန္ မည္သူ၏စပါးပုံတြင္ မည္သည့္ ေန႔ည၌ နပန္းပြဲက်င္းပမည္ကုိ ေၾကျငာရန္မလုိ။ တဆင့္မွတဆင့္အေၾကာင္းၾကားျခင္းျဖင့္ နပန္းပြဲျဖစ္ေျမာက္သြားေလသည္။ အခ်ဳိ႕ကထိပ္တန္းနပန္းသမားတုိ႔အား အထူးဖိတ္ၾကားျခင္းလဲရွိသည္။ အခ်ဳိ႕က ရပ္ေဝးနပန္းသမားမ်ားလာေရာက္ႏုိင္
ေရးကုိ ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကားၾကသည္။ အထူးမွာတက္သစ္စလူငယ္နပန္းသမားတုိ႔ကသတင္းၾကားသည္ႏွင့္ အမ်ားအျပားလာေရာက္ပညာသင္ယူၾကသည္။
နပန္းပြဲကုိ ညဦးပုိင္းစပါးပုံေဘးတလင္းတြင္ မီးဖုိ၍ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ စတင္ရန္အသင့္ရွိေသာအခါ ကြ်ဲခ်ဳိမႈတ္၍ အခ်က္ေပးေလသည္။ ထုိအခါနပန္းသတ္လုိသူမ်ားကြင္းထဲသုိ႔ အလွ်ဳိအလွ်ဳိဝင္ေရာက္ၾကေလသည္။ အရပ္အနိမ့္အျမင့္ကုိ ပခုံးခ်င္းတုိင္းၿပီး ကုိယ္ကာယ ဗလႏွင့္နပန္းကြ်မ္းက်င္မႈကုိ အေျခခံ၍ အတြဲမ်ားကုိ တြဲေပးၾကသည္။ အခ်ဳိ႕က လူပ်ဳိကာလသားအုပ္စုႏွင့္ အိမ္ေထာင္သည္ ဘခင္မ်ားအုပ္စုအခ်င္းခ်င္းယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္းလည္း ရွိေလသည္။
နပန္းသတ္ရန္ အတြဲမ်ားကုိ တြဲေပးရာတြင္ စာျဖင့္မွတ္သားရန္မလုိအပ္ေပ။ အတြဲကုိတြဲ၍ ပစၥည္းတစ္ခုခုကုိင္ထားျခင္းျဖင့္ မွတ္သားထားေလသည္။ ဥပမာ- ပထမအတြဲကုိေကာက္ဆြဲတစ္ခုစီ ေပးထားၾကသည္။ ဒုတိယအတြဲကုိ တံဇင္တစ္ေခ်ာင္းစီ၊ တတိယအတြဲကုိ အနီးအနားတြင္ရွာ၍ လြယ္ကူေသာ ႏြားေခ်းေခ်ာက္တစ္ဖဲ့ကုိင္ထားေစျခင္းျဖင့္ အတြဲကုိ မွတ္သားယူေလသည္။ အတြဲရွိသေလာက္ ပစၥည္းတစ္ခုစီ ကုိင္ထားျခင္းျဖင့္ အတြဲတြဲျခင္း ၿပီးေျမာက္ေလသည္။
နပန္းပြဲစတင္ေသာအခါ အမည္ေခၚထုတ္ရန္ မလုိအပ္္ေပ။ ပထမအတြဲကုိ ေကာက္ဆြအတြဲ ထြက္လာပါဟု ေခၚထုတ္လွ်င္ ေကာက္ဆြကုိင္ထားသူႏွစ္ဦးထြက္လာၿပီးမိမိေကာက္ဆြအတြဲ မွန္ကန္ေၾကာင္း ပရိသတ္ကုိသက္ေသျပသည္။ ထုိပြဲအၿပီး ေနာက္တံဇင္အတြဲ ထြက္လာၾကသည္။ ထုိေနာက္ႏြားေခးေခ်ာက္အတြဲ စသည္ျဖင့္ အစီအစဥ္အလုိက္ ဒုိင္က ေခၚထုတ္ယူၾကသည္။
နပန္းပြဲအတြက္ တီးမႈတ္ေသာဆုိင္းတုိ႔မွာလည္း အလြန္လြယ္ကူေလသည္။
အတုိအရွည္၊ အရြယ္အစားခ်င္း အတူညီေသာ ဝါးက်ည္ေတာက္(၂)လုံးရွိလွ်င္ အခ်က္ေပးတီး
မႈတ္ေသာ ဆုိင္းျဖစ္သြားေလသည္။ ဝါးက်ည္ေတာက္ဖင္ပုိင္းကုိ ေျမႀကီးတြင္ ထုခ်လွ်င္ တုံ-တုံ အသံမည္ထြက္လာသည္။ ဝါးက်ည္ေတာက္မွာ အရြယ္အစား၊ အတုိအရွည္မ်ားမတူညီသျဖင့္ အသံအႀကီးအေသးလည္း ကြဲျပားၾကသည္။ ထုိ ဝါးက်ည္ေတာက္ (၂)ခုအား ထုခ်လွ်င္ ထုိ႔ထုိ-ထုိ႔ထုိစသည္ျဖင့္ ပတ္မႀကီးသဖြယ္ အသံထြက္လာသည္။
နပန္းသတ္ေနစဥ္ ခပ္သြပ္သြပ္ကေလးထုလုိက္လွ်င္ အသံၿမိဳင္ၿမိဳင္ ထြက္လာၿပီး နပန္းပြဲလည္းသြက္လက္လာ၍ အားေပးသူ ပရိသတ္တုိ႔၏ လက္ခုပ္ဩဘာသံတုိ႔ျဖင့္ ေရာျပြန္းကာအလြန္ေပ်ာ္စရာေကာင္းေသာ နပန္းပြဲတစ္ခုျဖစ္လာေတာ့သည္။
နပန္းပြဲ၏အႏုိင္အ႐ႈံးမွာ ေက်ာေျမက်၍ ႏွစ္ႀကိမ္ႏွစ္ခါျပန္၍ မလွန္ႏုိင္လွ်င္ အ႐ႈံးေပးရသည္။ နပန္းသတ္ပြဲကို စည္းကမ္းတက်ထားရွိၿပီး၊ ထုိစည္းကမ္းအတုိင္း လုိက္နာျခင္းျဖင့္ကုိယ္ကာယ ေတာင့္တင္းခုိင္မာျခင္း၊ ကြ်မ္းက်င္မႈႏွင့္ တည္ၿငိမ္မႈကုိထိမ္းကစားျခင္းတုိ႔ကုိ အေျခခံထားသျဖင့္ ခုိက္ရန္ျဖစ္ဖြယ္ရာအေၾကာင္းမ်ားမရွိေတာ့ေခ်။ ခုိက္ရန္ျဖစ္ျခင္း၊ ရန္ျဖစ္ျခင္းျပဳသူမ်ားေနာင္အခါနပန္းသတ္ပြဲတြင္ပါဝင္ျခင္းမျပဳရန္က်ဥ္ထားေလ့ရွိၾကသည္။
ကရင္လူမ်ဳိးတုိ႔၏ နပန္းသတ္နည္းကုိ နည္းသုံးနည္းျဖင့္ က်င့္သုံးေလ့ရွိသည္။အခ်ဳိ႕ေသာနပန္းပြဲတုိ႔မွာ နည္းတစ္မ်ဳိးျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အခ်ဳိ႕က နည္းႏွစ္မ်ဳိးျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အခ်ဳိ႕က နည္းသုံးမ်ဳိးျဖင့္လည္းေကာင္း ယွဥ္ၿပိဳင္ၿပီး အႏုိင္အ႐ံႈးဆုံးျဖတ္ေလ့ရွိသည္။ နည္း (၂)မ်ဳိး၊ နည္း(၃)မ်ဳိးတုိ႔ျဖင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္သူတုိ႔မွာ ထိပ္တန္းနပန္းသမားအျဖစ္
သတ္မွတ္ၾကသည္။
ပထမနည္းမွာ ႏွစ္ခ်ီႏွစ္လားအေပၚ ေအာက္သတ္နည္းဟူ၍ ေခၚၾကသည္။ ပထမနည္းအရ တစ္ဦး၏ဂ်ဳိင္းေအာက္တြင္ တစ္ဦးကလွ်ဳိၿပီး ဝင္ေနရသည္။ က်န္တစ္ဦးကတစ္ဖက္ လူကုိဂ်ဳိင္းေအာက္ သြင္းကာ အေပၚစီးမွေနရသည္။ က်န္လက္တစ္ဖက္စီတုိ႔ကခါးဆစ္ပုိင္းကုိ ဆုတ္ကုိက္ထားၾကသည္။ ႏွစ္ဦးလုံးအသင့္ရွင္ေသာအခါ ကြ်မ္းက်င္သလုိ၊ `
ဉာဏ္ရွိသလုိ ပက္လက္လွန္ ေက်ာေျမက်သည္အထိ၊ တြဲၾက၊ လုံးၾက၊ ဖြတ္ၾကျခင္းျဖင့္ နပန္းပညာကုိ အသုံးခ်သြားၾကသည္။
ဒုတိယအခ်ိန္တြင္ ပထမအခ်ီက ဂ်ဳိင္းေအာက္ေနရသူက အေပၚစီးတြင္ ေနရာယူရ ေလသည္။ အထက္စီးရသူကဂ်ဳိင္းေအာက္တြင္ ျပန္၍လွ်ဳိရသည္။တစ္ေယာက္တစ္လွည့္ေနရာေျပာင္း၍ ႏွစ္ခ်ီႏွစ္လား အေပၚေအာက္ နပန္းသတ္နည္းျဖစ္၏။
ဒုတိယနည္းမွာ ႏွစ္ခ်ီႏွစ္လားေဘးခ်င္းယွဥ္သတ္နည္းျဖစ္သည္။ နပန္းသတ္သူႏွစ္ဦးသည္ ေဘးခ်င္းယွဥ္၍ ရပ္ေနၾကသည္။ တစ္ဦးက ညာဘက္၊ တစ္ဦးကဘယ္လက္ျဖင့္တစ္ေယာက္ခ်င္းခါးေတာင္းစကုိ ေက်ာမွေန၍ ကုိင္ထားၾကသည္။ ႏွစ္ဦးသေဘာတူ အသင့္ျဖစ္လွ်င္ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္သလုိ၊ လုံးဖြတ္လိမ္ေပါက္၍ ေက်ာေျမက်၍ ျပန္မထႏုိင္လွ်င္ အ႐ႈံးျဖစ္သည္။
ဒုတိယအခ်ိန္တြင္ ပထမအခ်ီက ညာဘက္ေနရာယူထားသူက ဘယ္၊ ဘယ္ဘက္ေနရာယူထားသူက ညာေနရေျပာင္းၾကရသည္။ အသင့္ျဖစ္လွ်င္ အထက္နည္းအတုိင္း လုံးၾကဖြတ္သည္။ ႏွစ္ခ်ီဆက္တုိက္ေက်ာေျမက်လွ်င္ အ႐ႈံးျဖစ္သည္။
တတိယနည္းမွာ ႏွစ္ခ်ီႏွစ္လားအလြတ္နပန္းလုံးနည္း ျဖစ္သည္။ နပန္သမား(၂)ဦးအား အလြတ္ထားၿပီး အသင့္ျဖစ္လွ်င္လြတ္၍ မီရာကုိဆြဲၿပီး နပန္းသတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိနည္းမွာ အဖမ္းအခ်ဳပ္ ကြ်မ္းက်င္သူက အႏုိင္ရရွိျခင္းမ်ားေလသည္။ ထုိနည္းမွာ လက္ေဝွ႔ထုိးသတ္ဆန္ၿပီး ၾကမ္းတမ္းသျဖင့္ အသုံးျပဳျခင္းနည္းေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ပထမနည္းျဖစ္ေသာ ႏွစ္ခ်ီႏွစ္လား အထက္ေအာက္ သတ္နည္း၊ ႏွစ္ခ်ီႏွစ္လားေဘးခ်င္း ယွဥ္သတ္နည္းတုိ႔တြင္ တျပန္စီအႏုိင္ရ၍ သေရျဖစ္ေနပါက အလြတ္နပန္းလုံးနည္းျဖင့္ အႏုိင္အ႐ႈံးဆုံးျဖတ္ေလ့ရွိေလသည္။ အေပ်ာ္တမ္္း နပန္းပြဲဆုိရေသာ္လညး္အလံလုပြဲမ်ားကုိလညး္က်င္း ပေလ႕ရွိၾကသည္။အလံလုပြဲတြင္နပန္းသမား(၄)ဦးမွ(၈)ဦးအထိထားရွိသည္။ရွဳံးသူမ်ားထြက္ၿပီးနိဳင္သူခ်င္းဆက္လက္ယွင္ၿပိဳင္ရေလသည္။ ထိုသုိ႕ဆက္လက္ယွဥ္ၿပိဳင္ရာတြင္နပန္ သမားမ်ားသေဘာတူတြဲယူ၍ေသာ္လညး္ေကာင္း၊ မဲႏွိဳက္စနစ္ၿဖင္႕ေသာ္လည္းေကာင္း အတြဲတြဲၿပီးယွဥ္ၿပိဳင္ၾကေလသည္။အေပ်ာ္တမ္းနပန္းသတ္ပြဲယွဥ္ၿပိဳင္ပြဲၿဖစ္ေသာ္လညး္၊တားၿမစ္ခ်က္စညး္ကမ္းမ်ားစနစ္တက်ရွိသည္။တားၿမစ္ခ်က္မ်ားကိုႏွစ္ၾကိမ္အထက္က်ဴး လြန္ပါကအရွဳံးေပးရသည္။ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားသည္နပန္းသတ္ပြဲတားၿမစ္ခ်က္္စည္းကမ္းအၿဖစ္သတ္မွတ္ ၾကသည္။
၁။ မ်က္လုံး ၊ နားေပါက္၊ႏွာေခါင္းေပါက္တို႕အားႏွိဳက္ဆြဲၿခင္း၊ ၿဖဲၿခင္းမၿပဳရ။
၂။ လည္ပင္းကို လက္၀ါး၊ လက္ေတာင္ေကြးတုိ႕ၿဖင္႕ဖမ္းညစ္ၿခင္းမၿပဳရ။
၃။ဆံပင္ကိုဆြဲၿခင္းမၿပဳရ။(ေရွးအခါကေေသ်ွာင္ထုံးထားသၿဖင္ဆံပင္ဆြဲ္ၿခင္း၊ကိုင္ၿခင္းကိုအထူးတားၿမစ္ထားသည္။ )
၄။ ခါးေအာက္ပုိင္း ၊ ေပါင္၊ ေၿခသလုံးတုိ႕အား ဆြဲယူလုံးဖြတ္ၿခင္း မၿပဳရ။
၅။ ဒူးေထာက္ၿခငး္၊ ထိုင္ခ်ၿခင္း မၿပဳရ။
၆။ လဲက်သူအား ၊ ကိုယ္၊ ရင္ဘတ္ႏွင္႕သာဖိထားရၿပီး၊ ဒးူတေတာင္၊ ေခါင္းတို႕ၿဖင္႕ ဖိေထာက္ထားၿခင္းမၿပဳရ။
၇။ ေမးေစ႕ႏွာေခါငး္တို႕အား လက္၀ါးေစာင္း၊ တေတာင္တိုု႕ၿဖင္႕ပင္႕ေထာက္ၿခင္း မၿပဳရ။
၈။ ေၿခလက္တို႕အားလိမ္ခ်ိဳးၿခငး္၊အထူးသၿဖင္႕ လက္ကိုေနာက္လွန္လိမ္ၿခင္း မၿပဳရ။
၉။ ဆဲၿခငး္၊ ဆုိၿခငး္၊ တဖက္သားမခံနိုဳင္ေအာင္အမူအရာၿဖင္႕ေနာက္ေၿပာင္ၿခင္း၊ ေၿပာဆုိ ၿခင္းမၿပဳရ။္
၁၀။ သြားၿဖင္႕နာက်င္ေအာင္ကုိက္ၿခငး္၊ ေခါင္းႏွင္႕ဆက္တုိက္ၿခင္း မၿပဳရ။
၁၁။ လက္သီး၊ လက္၀ါးေဇာင္း၊ လက္ေခ်ာင္းတုိ႕ၿဖင္႕မၿပဳရ။
၁၂။ လဲက်သူ၏ကိုယ္ေပၚတြင္ခုန္ခ်ၿခင္း၊ အတင္းပစ္လဲၿခငး္၊ မၿပဳရ။
စသည္မ်ားရွိေလသည္။ အထူးမွာ နပန္းယွဥ္ၿပိဳင္ၿခင္းသည္ အားစမး္ၿခင္း ပညာၿပိဳင္ ၿခင္းၿဖစ္ရာလက္ေ၀ွ႕ထိုးၿခင္း ကဲ႔သို႔ထိခုိက္နာက်င္ေစၿခင္းမၿဖစ္ေအာင္အထူးတားၿမစ္ထားသည္။ကရင္လူမ်ိဳးတို႕၏အေပ်ာ္တမး္နပန္းယွဥ္ၿပိဳင္ပြဲမွာလက္နက္မဲ့တုိက္ခိုက္နည္းကိုယ္ခံပညာ ကိုေလ့က်င့္ခင္း၊ အားစမး္ၿပသၿခင္းသာၿဖစ္ရာ၊ အႏွိဳင္အရွဳံးတုိ႔တြင္ဆုမ်ားေလ့မရွိေခ်၊ ဤသို႔ၿဖင္႕နိဳင္သူက၀င္႕ၾကြားရန္မဟုတ္သလို ရွဳံးသူကလညး္ရွက္ဘြယ္ေသာကိစၥမၿဖစ္ ေတာ့ေပ၊အားအင္ႏွင့္ကြ်မ္းက်င္မွဳကိုၿပသည့္သေဘာၿဖစ္ရာတစ္ဦးတစ္ဦးဖက္လဲတကင္း ၿဖင့္နပန္းၿပိဳင္ပြဲက်င္းပေပးသူ၏ကြ်းေမြးေသာေကာက္ညွင္း၊ခြက္ၿပင္၊ငွက္ေပ်ာသီး၊မွဳန္႔တုိ႔ကိုတေပ်ာ္တပါးအတူတကစားေသာက္ၾကသည္။ ထိုသို႕စားေသာက္ၿခင္းကုိတန္ဖိုးၾကီးမားလွေသာဆုအၿဖစ္သတ္မွတ္ၾကသည္။စပါးပုံနပန္းပြဲ(ပြယ္ေနာ့)ေခၚနပနး္ယွဥ္ပြဲက််င္းပၿခငး္ကိုကရင္လူမ်ိဳးတို႔က(ေနာ့ေထာင္းဗူးပုံ)ဟုေခၚဆုိၿခငး္မွာအမွန္စင္စစ္အားၿဖင့္စပါးတိုးပါြး ေစရန္ရည္ရြယ္၍နပနး္ပြဲကို္တေပ်ာ္တပါးက်င္းပၿခငး္ၿဖစ္သည္။တစ္နည္းမွာဖီဗူးေယာ္ေခၚစပါးေစာင့္နတ္သမီးမိမိရပ္ထံနတ္ဘုံနတ္နန္းၿပန္မၾကြမီဂုဏ္ၿပဳပူေဇာ္ၿခင္းေပ်ာ္ရြင္စြာဧည့္ခံ ေပးၿခင္းၿဖင့္စပါးမ်ားတိုးပါြးေစရန္ႏွင့္ ထုိသုိ႕နပန္းယွဥ္ၿပိဳင္ပြဲက်င္းပပါက ေက်းဇူးရွင္ဖီ့ဗူး ေယာ္အားေက်းဇူးေပးဆပ္ရာေရာက္ ေေၾကာင္းခံယူ ထားၾကသည္။
စပါးေတာာင္လိုပုံေရး၊ ၀ါးက်ည္ေတာက္ဆုိင္းသံ တၿခိမ့္ၿခိမ့္ၿဖင့္ကရင္လူူမ်ိဴးတုိ႔ အေပ်ာ္တမ္းေနာ့ေထာင္းဗူးပုံေခၚ စပါးပုံ နပန္းပြဲသည္ ကရင္လူမ်ိဴးတုိ႕၏ရိုးရာဓေလ့နွင့္ အညီ ေက်းလက္ေန ကရင္လယ္သမားတုိ႕က ႏွစ္တုိင္းေပ်ာ္ရြင္စြာ က်င္းပၿမဲရွိၾကေလ သည္။
(မန္းသင့္ေနာင္) ဘားအံ
ပုိးကရင္မဂၢဇင္းမွ ကူးယူတင္ၿပသည္။

[Read More...]

(39)႓ႜင္ထင္း႓ါစာင္းလင္ကံင္းဖႜဳံယွင္လိက္ေသၻင္ၟ

ဖႜဳံဏိင္းသာထာ္၂၇၄၈-ဏိင္းလာယာ့ထင္းဃွဦဳ-ဖႜဳံထီ့ခါန္ၟ-ပၚက်ံင္ကႝင့္-ေေခါ၀္အြာတြာန္႕ (၃၉)႓ႜင္္ထင္း႓ါဖႜဳံယွင္ေဖါဟ္စာင္းလင္ကံင္း လိက္လာဲေဍဆု္ဃွီ႔ဆု္လာေသၻင္ၟ(၇-၈-၉-၁၀-၀၅-၂၀၀၉) လု္ဏိင္းယုိ၀္စာင္းလင္ကံင္းဖႜဳံယွင္ဆုိဒ္ေဖါဟ္လိက္လာဲေဍဆု္ဃွီ႔လာေသၻင္ၟဏ္ွ္ဟွယ့္ေဖွ္ဟွာင္္ၟေဖွ္႓်ာႏုက္လင္ၿပိဳင္ဃွံင္ဆု္ဃွီ႔လာသာ႓င္းေဖါဟ္ဆုိဒ္႓ံင္သင့္မူးခြါ႕သယ္အွ္ေ၀့ဍးဆု္၀ီၟဆု္ဏး၁၀၀၀(လု္ထံင့္႓ႜဲ)ဏွ္ေသွ္ယာ့႓းေဆ၀္လွ္။ဟွယ့္ၿပိဳင္ဃွံင္တုံၟဆု္ဃွီ႔လာသာ႓င္းမူးခါြ႕ဆု္၀ီၟဆု္ဏးသယ္ဏွ္အွ္ေ၀့ဍး(၁၈)ေခါဟ္၊ေအဟွံင္ဍ၀္လု္ဏိင္းယုိ၀္ဟွယ့္စာင္းလင္ကံင္းလိက္လာဲေဍဆု္ဃွီ႕လာတြါန္႕ဆု္၀ီၟဆု္ဏးဏွ္အးဏါင္းေ၀့လု္၀ီၟဏိင္း(ဏံင္းကု္မႜဳိင့္တု္၀ါန္႔) ဍာ္ဏ္ွွသီးယာ့႓း ေဆ၀္လွ္။ ထံင္ၟလိက္လာဲဆု္ဃွီ႔လာေသၻင္ၟဖုိင္ဏွ္ႏုက္လင္ၿပဳိင္ဃွံင္ဆု္သုဂ္ဆု္ကႜယ္သယ္လု္ဖးဏွ္ဟွး--၁။ ၿပဳိင္ဃွံင္တုံၟဆု္ဃွီ႔လာသာ႓င္းမူးခါြ႕(၁၈)ေခါဟ္
၂။ၿပဳိင္ဃွံင္လု္၀ၚဆု္ဏဲဍံင္ကုံရြာဲ
၃။ ၿပဳိင္ဃွံင္ထာေခါဟ္လု္ဟွာဃွီ႔
၄။ ၿပဳိင္ဃွံင္ ္ဖႜဳံယွင္ဆုိဒ္ေဖါဟ္လိက္လာဲ ေက၀္ၿပဳိင္ဃွံင္လု္၀ၚ-လိက္သာထိင္ၟ-နာဍိင္ၟ-ခႝာ-ဍြာ္ဆု္ဟွင္ေဍေက၀္၀တၳဳအိင္းသယ္ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။ ဍြာ္ဆ္ုဟွင္(ပန္းခ်ီ) အု္မိင္ ေယာ၀္ၟစုိ၀္သိင္းထုိ၀္ ဍးသိင္းထုိ၀္ဏွ္လွ္။
၃၉႓ႜင္းထင္း႓ါဖႜဳံယွင္ဆု္ိဒ္ေဖါဟ္လိက္လာဲေဍဆု္ဃွီ႔လာေသၻင္ၟေဏ၀္ၟအု္ဏါင္းထၶာလ်ာၟသာ္လု္ဖးဏွ္ဟွး--
၁။ ေဏ၀္ၟ ပၠဳံဆု္ဟွာင္ၟက်ံင္းလ်ာၟသာ္(စြယ္စုံဆု)ေခါ၀္အြာတြါန္႕
၂။ ဆု္ဃွီ႔လာလ်ာၟသာ္ (ယဥ္ေက်းမွဳဆု)ခႜဳိင့္တြါန္႔
၃။ သံင္းေလာဟ္လိက္လင္ၟဍာ(မာေလာဟ္လိက္လင္ၟဍာ)ေခါ၀္အြာတြါန္႔သယ္ဏွ္လွ္။
ၿပိဳင္ဃွံင္တုံၟ ဆု္ဃွီ႔ဆု္လာေဏ၀္ၟအု္ဏါင္းလ်ာၟသာ္လု္ဖး
၁။ ခု္လုိ၀္တြါန္႔ ဆု္ဃွီ႔လာသာ႓င္းမူးခါြ႕တုံၟကုံရြာဲ(အု္ဏါင္းလု္-ပထမ)
၂။ ေခါ၀္အြာတြါန္႕ဆု္ဃွီ႔လာသာ႓င္းမူးခါြ႕တုံၟကုံရြာဲ(အု္ဏါင္းဏီ့-ဒုတိယ)
၃။ ခႝိင္.ဍဳိ၀္တြါန္႕ဆု္ဃီွ႔လာသာ႓င္းမူးခြါ႔တုံၟကုံရြာဲ(အု္ဏါင္းသုိင့္-တတိယ)
၄။ အာ္သာ္ကု္လာင့္တြါန္႔ ဆု္ဃွီ႔လာသာ႓င္းမူးခါြ႕တုံၟကုံရြာဲ(အု္ဏါင္းလီၟ-စတုတၳ)ေဍ(အု္ဏါင္းယာဲ ပဥၥမ) လ်ာသာ္ လံင္ၟညာတု္၀ါန္႔သယ္ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
ၿပဳိင္ဃွံင္လု္၀ၚ ဆု္ဏဲဍံင္ေဏ၀္ၟအု္ဏါင္းလ်ာၟသာ္လု္ဖး
၁။ လံင္ၟညာတြါန္႔သာ႓င္းမူးခါြ႕ကုံရြာဲ(အု္ဏါင္းလု္-ပထမ)
၂။ အု္ဏါင္း(၉)ဍဳံကါင္ဖါ သာ႓င္းမူးခြါ႔ကုံရြာဲ(ထု္အင္ဍဳံ)(အု္ဏါင္းဏီ့-ဒုတိယ)
၃။ အာ္သာ္ကု္လာင့့္္တြါန္႔ သာ႓င္းမူးခြါ႔ကုံရြာဲ (အု္ဏါင္းသုိင့္-တတိယ)သယ္ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
ဏင္ၟဏိင္းဍ၀္အု္ဏိင္း(၄၀)လီၟဆီ့ဏိင္းခုိ၀္းမု္အွ္ထာင္လု္ခႜဳိင့္တြါန္႔လာ့တု္က၀္ေသႝ၀့္ဖါေဍာဟ္ဍဳံကႝင့္၊ဖႜဳံထီ့ခါန္ၟဏွ္ေသွ္ယာ့႓းေဆ၀္လွ္။အဲဍဳိ၀္လိက္လာဲဆု္ဃွီ႔ဆု္လာဖႜဳ႔ံဆုိဒ္ေဖါဟ္တႜာပညာ့ဆာၟေဍဆုိဒ္႓ံင္သင့္ေဖါဟ္သယ္လု္ဖး“လိက္လု္အွ္မြာဲမႝီၟမိင္ဆု္ဃီွ႔ဆု္လာအွ္ယူၟယိင္”ဆု္ခႜါင္မာလုက္အွ္ဏွ္သာဏင္းလာၟဏင္ၟဟွာေဃွ၀္၊ေအဟွံင္ဍ၀္ပု္ဆုိဒ္ဆေဖါဟ္လိက္လာဲေ႓့မု္ထင္းထ၀့္သုိ၀္အု္ဟွင္ၟ“ဍဳဂ္လု္ပဲပၲီလု္မူ႕”ႏုက္လင္ေဖွ္ဟွာင္ၟေဖွ္႓်ာကဲလာၟဆာ္ဏွ္ထံင္ၟယို၀္လု္ဆင့္ဆင္းဃွံင့္လ၀္ဟွွဳိင့္ဆ၀့္ပ၀္႓း ေဆ၀္ၟလွ္။
ဖႜဳံေဖါဟ္လု္ဃွဴ႕ ဆုိ္ဒ္လင္သူ႕ ဆု္ထူ႕ပါကဲခႜဟ္။
ဖႜဳံခၚလိက္လာ္ ဆုိဒ္လင္ယာ္ ဆု္ထာ္ကဲတယ္ပ၀္။
ဖႜဳံယို၀္ခြိက္ယွဳိ၀္ လိက္ဏွ္အုိ၀္ ဆု္႓ုိ၀္ထီ့ဖါၟယ၀့္။
ဖႜဳံယွင္လု္၀ီၟ လိက္လု္ထီၟ ဆု္ဏီၟတုင္ၟအင္းကွ္။
မာေဏ၀္ၟဆု္ၿပိဳင့္ဆာၟ စ၀္ခၞာ္ ထီ့၀ါန္ၟရ၀္

[Read More...]

သက္တမ္းရွည္ ကရင္တာလေပါ့ဟင္း

ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား၏ ရုိးရာဟင္းတစ္မ်ဳိ္ိးမွာ "တာလေပါ့ဟင္း" ျဖစ္ပါသည္။ ကရင္သကၠရာဇ္သည္ ၂၇၄၈-ခုႏွစ္ျဖစ္၏။ ကရင္လူမ်ဳိးတုိ႔သည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္က ရွိခဲ့ေသာလူမ်ဳိးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ကရင္တာလေပါ့ဟင္းသည္ လူမ်ဳိးႏွင့္အတူ ေပၚေပါက္လာေသာ ဟင္းျဖစ္၍ "သက္တမ္းရွည္ဟင္း"ဟုဆုိႏုိင္ပါသည္။ စားသုံးသူအေပၚမွာ မူတည္ၿပီး တာလေပါ့ဟင္းကုိ ခ်က္ႏုိင္ေသာ အမ်ဳိးအစားမ်ားစြာ ရွိသည္။
" အရည္က်ဲတာလေပါ့၊ အရည္ျပစ္တာလေပါ့" ႏွင့္ "နံရံကပ္ႏုိင္ေသာ တာလေပါ့" ဟင္းဟူ၍ မ်ားစြာရွိသည္။ စာေရးသူကုိယ္တုိင္ မခ်က္တတ္ေသာ္လည္း ကရင္ျပည္နယ္- ကရင္ရြာတုိင္း အိမ္သူမမ်ား ခ်က္တတ္ၾကသည္။ တာလေပါ့ဟင္း မခ်က္တတ္ပါက အိမ္ရွင္မ ေကာင္းတစ္ေယာက္အျဖစ္ ကရင္ဖထီးတုိ႔က အသိအမွတ္ မျပဳႏုိင္ေခ်။ အိမ္ရွင္မ ေကာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္လုိပါက တာလေပါ့ဟင္းခ်က္တတ္မွ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။
ကရင္အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး(ဖထီး/အမုိး)မ်ားတါင္ တာလေပါ့ဟင္းကုိ ကြၽမ္းကြၽမ္းက်င္က်င္ ခ်က္တတ္ေသာ ပုဂၢဳိလ္မ်ားစြာရွိ၏။ စြယ္စုံအရသာႏွင့္ ခ်က္ၿပီး ပူပူေႏြးေႏြးထမင္းႏွင့္ စားမိပါက ထမင္းတစ္ပန္းကန္ၿပီး တစ္ပန္းကန္ ကုန္သြားမွန္း မသိေတာ့ေပ။ ကရင္ရြာကုိ အေဝးကဧည့္သည္မ်ား အလည္ေရာက္လာခုိက္ ပူပူေႏြးေႏြး တာလေပါ့ဟင္းႏွင့္ ထမင္းစားမိပါက ထုိိအိမ္၊ ထုိမိသားစု၊ ထုိရြာကုိ လြမ္းတေျမ႕ေျမ႕ ေအာက္ေမ့တတ္ၾကၿပီး မေမ့ႏုိင္ေတာ့ေပ။ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးလည္း ခင္မင္ရင္းႏွီးလာ၏။
ကရင္ရုိးရာ-တာလေပါ့ဟင္းသည္ ကရင္ရုိးရာ "မိတ္ဆုံစားပြဲမ်ား၊ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔မ်ား၊ ၀ါေခါင္လခ်ည္ျဖဴဖြဲ႔ မဂၤလာရက္မ်ား၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း အလွဴပြဲမ်ား"၌ အုိးသူႀကီး ဖထီးတုိ႔အတြက္အစြမ္းျပခ်က္ျပဳတ္ခြင့္ရေသာ ရက္မ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္။၎တာလေပါ့ဟင္းတြင္ အထူအားျဖင့္ "မွ်စ္၊ ခရု" ပါဝင္ေစၿပီး ဘယ္ေလာက္ပင္စားစား ဝမ္းမပ်က္တတ္ေပ။ သဘာဝအစားအစာ မ်ဳိးႏြယ္စုဟင္းျဖစ္၍ ကရင္အမ်ဳိးသားတုိင္း ထုိတာလေပါ့ဟင္းကုိ "ရုိးရာဟင္းအျဖစ္" ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ထိန္းသိန္းေနထုိင္လာၾကသည္။
ကမၻာေပၚတြင္နာမည္ႀကီးဟုိတယ္မ်ား၊စားေသာက္ဆုိင္မ်ားတြင္ရွာေဖြစားသုံးရန္မေတြ႔ႏုိင္ေခ်။တစ္ခ်ဳိ႕ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား ျမန္မာ၊ထုိင္း၊မေလးရွား၊စကၤာပူစေသာႏုိင္ငံမ်ား၌ဟုိတယ္ႀုကီးတြင္အလုပ္လုပ္ေနၾကၿပီးဟုိတယ္အစားအစာမ်ားကုိ
သာ ေန႔စဥ္စားသုံးရသျဖင့္ ရက္ရွည္လမ်ား ၿငီးေငြ႔လာၾကသည္။
" မိမိတုိ႔ ၿမိဳ႕ရြာမ်ားသုိ႔ - တာလေပါ့ဟင္းပူပူေႏြးေႏြး စားခ်င္လုိက္တာ…" စသည္ျဖင့္ တမ္းတမိလာ၏။
မိမိတုိ႔ မိသားစုႏွင့္ ထမင္းဝုိင္းတြင္ အားရပါးရ ၿမိန္ေရ ရွက္ေရျဖင့္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး စားခ်င္ၾကး၏။ ငယ္စဥ္ဘဝက အစားအေသာက္ကုိ မေမ့တတ္ေပ။ " ကရင္္ဘဝ၊ ကရင္ရုိးရာ၊ ကရင္ဓေလ့ " စားေသာက္ဖြယ္ကုိ မေမ့ႏုိင္ေခ်။ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ကရင္စာကုိဖတ္၍ ကရင္စကားကုိေျပာရင္း ကရင္ဝတ္စုံဝတ္ဆင္ကာ ကရင္ဒုံးယိမ္း ကၿပီး
ေသာအခါ ကရင္တာလေပါ့ဟင္း ပူပူေႏြးေႏြးကုိ အေမာေျပစားေသာက္ၾကပါက ကရင္ပီသသည္ဟု ေရွးကရင္ပညာရွိလူႀကီးမ်ားက အဆုိအမိန္႔ ရွိခဲ့၏။
ထုိအဆုိအမိန္႔ႏွင့္အညီ ယေန႔ကရင္အမ်ဳိးသားတုိ႔၏ မ်ဳိးဆက္သက္တမ္းသည္ " ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ေထာင္" ေက်ာ္လာၿပီ။ သုိ႔အတြက္ေၾကာင့္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား ရွိေနလွ်င္ တာလေပါ့ဟင္းလည္း ရွိရမည္။ " ကရင္အမ်ဳိးသားႏွင့္ တာလေပါ့ဟင္း " ခဲြျခား၍ မရပါ။ သီးျခားခြဲထုတ္၍လည္း မျဖစ္ႏုိင္ေပ။ တာလေပါ့ဟင္းကုိ ေမ့ေပ်ာက္ပါကကရင္အမ်ဳိးသား၏စိတ္ဓာတ္ကုိေမ့ေပ်ာက္သလုိျဖစ္ေနလိမ့္မည္။"သက္တမ္းရွည္ကရင္တာလေပါ့ဟင္း " ကုိ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုတုိ႔၏ " ရုိးရာအစားအစာ" အျဖစ္ျဖင့္ ထိန္းသိမ္းရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလုိက္ရပါသည္။
ေတေဇာ (ငွက္ေပ်ာေတာ)






Type your summary here.

Type the rest of your post here.

[Read More...]

ေခ၀့္အာင္းသီ့၀၀္႓ိင္းသု္ရုံ႕(အု္ဏါင္းဏီ့)

ေလ၀္ထင္းေ၀့ဖုိင္သာဏွ္ဟွး---
အု္ဏါင္း(၁) ဍဳံသု္ထုံ႕(သုဓမ္) ႓င္ဏင္ေခႜာဟ္၊ ကၞံင့္ေယွာဟ္ေခႜာဟ္၊
ခါႜင္ၟေခႜာဟ္၊ ပၚက်ံင္ၟေခႜာဟ္၊ ပါင္ကႜဳံေခႜာဟ္၊ မင့္ေဖါဟ္ခီ့၊ မယ္တ၀္ဖုိင္သာလ္ု႓ံင္ (လု္စံင္း)။
(၂) ဍဳံသု္ထုံ႕၊ ႓င္ဏင္ေခႜာဟ္၊ ကု္ဆင္ၿခဳိင့္၊ စမၸါနဂုိ၊ ၀ါန္ၟရ၀္ေခႜာဟ္၊ ကႜာ္၊ အု္က်ဳင္.၊အုဂ္က်ံင္ၟလု္႓ံင္။
(၃) ဍဳံသု္ထုံ႔၊ ႓င္ဏင္ေခႜာဟ္၊ မုတၱမ၊ က်ာ္မု္ရၜ၊ ခႜဳိင့္၊ ဖါ့ၿပ၊ ယြာၟအု္ဏါင္ၟ၊ ကႜံင္သုိင့္ဖႜဳံး လု္႓ံင္။
(၄) ဍဳံသ္ုထုံ႔၊ ႓င္ဏင္ေခႜာဟ္၊ ကၞံင့္ေယွာဟ္ေခႜာဟ္၊ ခါႜင္ၟေခႜာဟ္၊ ေကာ၀္ၾတာ္၊ ေမ၀္ပၱီ၊ မယ္ဆုက္၊တာ့၊ ဖ႓ါင္ခီ့ လု္႓ံင္ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
ဖုိင္သာလီၟ႓ံင္ ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္႓းစာင္း႓းဟွာခါ့ အု္သီးေ၀့ ႓းစာင္းေဆာတ္ပ် ေဍလိက္ထူ႕လီလု္ဖးဏွ္သီး ဖုိင္သာဖုိင္ မိင္လသံင္းကႜာ၊ ေခါဟ္လံင္ထုိင့္ေလာဟ္ကႜာ လိက္ထူ႔လီ ဟွာဟွံင္ဟွာစခြိက္အးမာ.ေဆ၀္ၟလွ္။ ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္ဟွထင္းထာင္ လု္ယုိ၀္ဒယာၟ (သာင့္ခါန္ၟ-ယိုးဒယား) ခါန္ၟလု္စံင္းဏွ္ ေလ၀္ထင္းအွ္ေ၀့ဍး ထံင္ၟအု္လင္ၟလု္စံင္းယုိ၀္ေဆ၀္ၟလွ္။

အု္ဏါင္း(၁) မယ္ဆာင္ၿခဳိင့္၊ (၂) ဖု္လဲၿခဳိင့္၊ (၃)ေလန္းေပန္း(လန္းပန္း)ၿခဳိင့္္၊ (၄) ေလန္းဖံင္ၟၿခဳိင့္၊ (၅) မယ္ဟင္ဆင္ၿခဳိင့္၊ (၆) ဆုင္ၟမဲၿခဳိင့္၊ (၇) ယု္ဟာင္ၟၿခဳိင့္၊ (၈) ကင္ဖယ္ေဖံၿခဳိင့္၊ (၉) ဆူကုိ၀္(စုိ၀္) ထာင္ၟၿခဳိင့္၊ (၁၀) အုထာင္ဌာနီၿခဳိင့္၊ (၁၁) ေဆာတ္ဖင္းဘူလီၿခဳိင့္၊ (၁၂) ကင္ဆု္နာ(ကဥၨန)ၿခဳိင့္၊ (၁၃) ရာဇဘူရီၿခိဳင့္၊ (၁၄) ေဖ့ဘူရီၿခဳိင့္၊ (၁၅) ၿပကၽြဂီရိခင္ၿခဳိင့္၊ (၁၆) ေလန္းဖံင္ၿခဳိင့္(လမ္းဖြန္း)။
ဍဳံၿခဳိင့္ထာ္(၁၆) ၿခဳိင့္ ေဍဍဳံကႝင့္ (၆၈) ဏွ္ထံင္အု္ခါ့ယုိ၀္သီး ဖႜဳံ(ယွင္) ေဖါဟ္အွ္ေ၀့ဍာ္ထီ့ထီ့ဆာဆာဍာ္လွ္။ ဆု္လင္ၟကႜယ္ဍဳံၿခိဳင္သယ္လု္ဖးယုိ၀္ ေလ၀္စာင္းကုဦထံင္႓းဃွိင္ဃွိင္ေဆ၀္ၟလွ္။ ¬¬¬¬ဖႜဳံေဖါဟ္အွ္လု္ႃဆုင္ၟမဲ႗လု္ဖးဏွ္ဟွး ခႜါင္ဖႜဳံေ႓့သုိ၀္ ခါန္ပ္ုယာန္ယုိ၀္သုိ၀္လုိင္ေအးလွ္။ အု္လူၟအု္ထာ့သီး ႓းဍံင္လုိင္ေအးလွ္။ အု္သီးေ၀့ ဖႜဳံလိ္က္လာဲသီး မာေ၀့႓းလုိင္ေအးလွ္။ ပ၀္ၟေ၀့ေသွ္လုိင္ေအးလွ္။ လာၟဏင့္ အု္သီးေ၀့ ဆု္ဃွီ႔ဆု္လာကံင္သုိ၀္၊ အွ္ထင္းအွ္လင္ဏွ္ ႓းဍံင္ေ၀့ ဖႜဳံစုိင္စုိင္ဍာ္လွ္။ ဍံဳဆုင္ၟမဲ၊ မ်ထင္း၊ ထႝံင္ၟဍြဲလါင့္ဖါေဍာဟ္အု္ခင္းထာ္၀ွ၀ွဏွ္ ဖႜဳံေဖါဟ္တု္၀ါန္႕ အွ္ေ၀့ဆုက္ဆုက္ဍာ္လွ္။ အု္သီးအု္သုင္းအု္သာသီး လင္ေ၀့ဖႜဳ႔ံဍာ္လွ္။ ဏု္ေအအင္းစာ“ဏု္သီးယုိဝ္မြာဲဖႜဳံဏွ္လဲ” စာ္႓ုိ၀္ဍဴ “ဟု္ေဝ့ယုိဝ္ မြာဲဖႜဳံဟွာဖႜဳိ၀္လွ္“ဏွ္ ကုိ္ဝ္လဝ္လင္ေဝ့ဍးေ႓့ဏ္ွသုိ၀္လွ္။
ဟွဳိင့္႓းဖႜဳံေဖါဟ္လု္စုဂ္ ႓းကုိ၀္လင္သာေ႓့ဏွ္သုိ၀္ဏွ္ သာမုက္႓းဏင္.စယ္ေအးလွ္။ ကု္ယာဲဏွ္သီးကာဍာ္ေအး။ အု္သီးေ၀့႓းအွ္အင္းဏွ္သီး ေ႓့သုိ၀္ ဆုိဒ္ဃွာၟဃွံင္ဟွဴ႕ဟွာသုိ၀္သီးမြာဲေအးလွ္။ မ၀့္မွ္ ဟု္မႝီၟလု္ဆင့္ ဆုိဒ္လု္ဆုိဒ္ဏွ္သုိ၀္လွ္။ဆုင္ၟမဲလု္ထံင္ဍာ္ လိဍဳံဏါင္ ဖ႓ါခုိ၀္း(ဖ႓ါင္ခီ့)ဏ္ွသီး ေလ၀္ထံင္႓း ဍး႓းေဆ၀္ၟလွ္။ ဖႜဳံေဖါဟ္ယွင္ေဖါဟ္ အု္တု္၀ါန္႕အုု္ေခါဟ္က်ံင္ ဍး႓းဏွ္သုင္းမုက္သာလုိင္စြးမာၟလွ္။ မာအင္းဆိက္၊ မာအင္းဃွဳဂ္၊ သုင္းဖႜာဆု္၊ ဏါင့္ေဃွံ၊ဏါင္းကြာ၊ တာင္ဖယ့္ဓံင့္၊ တာင္ဖယ့္ေစ၀္ ေသွ္ အးအးေလံအု္ေခါဟ္က်ံင္အု္သီးေ၀့ စူးလင္ၟဏွ္ ဆု္႓းသာ ဆု္သာကဲု႓းအးစြးမာၟလွ္။ ထုိင္ၟသာင့္ခါန္ၟသာ့ အင္းဆာ့႓းေ၀့ေဆ၀္ၟလွ္။ ဖၚ႓ိင္းကံင္သုိ၀္လု္ဖးဏွ္သီး ထာေဏ၀္ၟ ထုဂ္ထင္းေ၀့ဍးေဆ၀္ၟလွ္။
ေလ၀္ထံင္ထာင္လု္ “ကင္ဆု္နာ(ကဥၨန)ဘူရီၿခဳိင့္”ဏွ္ ဖႜဳံေဖါဟ္သယ္ အွ္ေ၀့ဍးအးအးေလံလွ္။ ဖႜဳံကုိ၀္ေ၀့ ႒ာန္႔၀(႒ာန္႔ဖါၟ)ဏွ္ မြာဲေ၀့ဍး ကင္ဆု္နာဘူရီၿခိဳင့္ယုိ၀္လွ္။ ဖႜဳံေဖါဟ္္အွ္ထံင္ယုိ၀္လု္ဖးယွာၟလု္ဖႜဳံ ခႜဳိ၀္ထ၀္ၟအင္းတာင္ထ၀ယ္ ဖႜဳံလိက္ထူ႔လီ (လု္အု္၀ီၟ) (ဓ၀္ၟထူ႔လု္အု္၀ီၟ) ဏွ္ပ၀္.ေ၀့၊ မာေလာဟ္ေ၀့ ေသွ္ဍးဆု္ ကုိ၀္ဟွာေဍေဆ၀္ၟလွ္။ လိက္လာဲသီးခ၀့္ဍဳဂ္ပါင္၊ ဆု္ဃွီ႔လာသီးခ၀့္ ယုိင္ဃွဦဳအွ္အု္ေခါဟ္က်ံင္ ေ႓့သုိ၀္ဖႜဳံသုိ၀္ အွ္ကုံအွ္ရုံ႕ေ၀့ဍးေဆ၀္ၟလွ္။ ကဲ႓း႓ုံးဃႊာအု္မတ္သယ္သီး အွ္ေဆ၀္ၟလွ္။ ဟု္္ေအအင္းဏင္ခိင့္ဖါထာင္ ဃွယ္ဃွယ္ဏင္ၟထီးစာ္႓ုိ၀္ဍဴ ဖႜဳံေဖါဟ္ယုိ၀္ ႓းလင္ဖါ၊ ႓းလင္ယွး၊ ႓းယါင္ယွး ေ႓့ယုိ၀္ဏွ္ ထၞာ့ႏူၟ(ထု္မ်ာ့ႏူၟ) မြာဲပညာလု္အွ္႓းဏွ္လွ္။ ပညာအွ္ယွာအု္ေခါဟ္က်ံင္ဟွီဟွဴၟ႓းလင္ဖါ လင္ယွး ေ႓့ယုိ၀္သုိ၀္ဏွ္လွ္။ ပု္ဟွဳင္ၟစုိ၀္ေလာဟ္သာ လ္ုအွ္႓းဏွ္သီး ပါေ၀့ေဆ၀္ၟလွ္။
ခံင္ၟ႓ုိ၀္ဏါင္းယုိ၀္ဏွ္ဍ၀္ယာၟ (၁) အွ္ထ၀္ၟဖႜဳံလု္မိင္
(၂) ႓းဟွာဖႜဳံလု္မိင္ (၃) ႓းဒဒုက္ဖႜဳံလု္မိင္- ဖႜဳံအွ္ထင္းသုိင့္မိင္္ယုဂ္ဏွ္ ဖႜဳံေဖါဟ္လု္ဖး မု္႓းသၱာ္လင္သာထီ့ထီ့ဆာဆာယုဂ္ဖ၀္ၟ။
(၁) အင္းအွ္လု္ယုိင္႓း ေလ၀္လု္႓းထာင္လု္႓း အွ္ထ၀္ၟလင္ေထံထါင္ လု္တု္၀ါန္႔ဖႜဳံလု္မိင္။
(၂) သႝာဟွယ့္ထံင္ ႓းကႜီး႓းဟွာ အွ္လု္ေသွ္ အင္းလု္ေသွ္လုိင္႓း ဟွိင္းဃွင့့္ဟွာဟွံင္႓းစာင္းဖႜဳိ၀္ ႓းဟွာဖႜဳံလု္မိင္။
(၃) အွ္လာၟဏင့္ေဍဟွိင္းဃွင့္သီး ဆု္ပု္ဍင္၊ ဆု္မာႏုံ႔မာဏာ၊ ဆု္အင္းမုိင့္ဃွံင္ၟ၊ ႓းထုင္ၟ႓းဆာ့လင္႓းဆု္ဒဒုက္အး ဖႜဳံလု္မိင္သီးလု္ကါ ဖႜဳံေဖါဟ္႓းထုင္ၟ႓းယွင္း ေမင္ၟစိင္ၟဏွ္ ဟု္ဏးသာ့႓းလုိင္ေအးလွ္။
စင္႓ုိ၀္--- “ ေဟး-ဂၞီ႔သင့္ေဖါဟ္ပု္ဖႜဳံ၊
ယု္မု္လ၀္ထာင္ဏဲပု္ယုံ႔၊ ၿပီၿပာဏွ္ ပု္လု္အွ္ပုံ၊
ေခ၀့္အာင္းသီ့၀၀္႓ိင္းသု္ရုံ႕”(သႜာပတ္သုတလကၤာ၊ လိက္အုဂ္-လိက္ေမံ႓ႜာ္ ၇၁၊ အု္၀ၚအု္ယံင္ၟ ၂၃၊)ဖႜဳံအၥာလု္ဝၚ ဖူ႔က်ာ္ပရမ(ဖူ႔က်ာ္နာဲဍီးအြာ) အင္းသံင္းထဝ္ထဆု္ခႜါင္ေဍဍံင္လင္ထ အင္းသံင္းဆ၀့္ပ၀္ ဆု္ခႜါင္ယုိ၀္လ၀့္ ပု္ုုယုံ႔ ဆ၀့္ပ၀္႓းဏ္ုေဆ၀္ၟလွ္ဆာ္။
မာန္နာဲပညာ (ဖႜဳံပညာ့တု္၀ါန္႔)၁၈-၈-၂၀၀၈

[Read More...]

ေခ၀့္အာင္းသီ့၀၀္႓ိင္းသု္ရုံ႕

ပု္ဖႜဳံေဖါဟ္ဗုဒၶဘာၟသာ့
မီ့ဟွယ့္ထုင္းသာ့ကုိ၀္အု္ဟွာ
ခီ႓ုိ၀္ဏါင္းယုိ၀္ဆု္လင္လာ
ဆုိဒ္ပု္ဖႜဳံမီ့လာၟ႓းဍာ႗။
(သႜပတ္သုတလကၤာ လိက္ေမံ႓ႜာ္-၇၄)
မု္ပု္ယုံ႔လ၀္႓းသာဆု္ခႜါင္လု္၀ီၟအုိ၀္ဏင္ၟေပ၀့္ ေဆ၀္ၟလွ္။ လု္ထႜဳိင့္ခြိက္အု္ဏိင္း(၄၄)ဏိင္းခါ့အုိ၀္၊(၁၈)႓ႜင္ထင္း႓ါ(ၿပည္ေထာင္စုေန႔)ဆုိဒ္အွ္ကုံမူၟဏီ(ခါန္ၟစုိင္ေဖါဟ္မူၟဏီ)ဏ္ွ႓ုံးလင္ကႜယ္(လင္္ဍာ)ဏွ္ပၲံင္လင္ေ၀့ဍးထံင္ၟဍဳံထု္အင္ဖုိင္ယုိ၀္ေဆ၀္ၟလွ္။ ၁၉၆၅-ဏိင္း၊အု္ခါ့ဏွ္ဍဳံကါင္ဖါအု္ဏါင္းဃွဴ႕ဏွ္အွ္ဍာ္ေအးလွ္။႓ုံးဆုိဒ္အွ္ကုံမူၟဏီဟွံင္မကဲထင္းဍဳံအု္ဏါင္းကါင္ဖါေဆ၀္.လွ္။အု္ခါ့ဏွ္ထုိင္ၟထီ့ခါန္ၟသာ့(ထီ့ခါန္ၟဖုိင္ဃွိင္ဃွိင္)အွ္ဆုိဒ္ေဖါဟ္သယ္လု္ဖးဟွယ့္ထံင္ေ၀့လုက္ဆိင့္ေဆ၀္ၟလွ္။ ဟွယ့္ထံင္ဆုိဒ္လု္ဖးအု္သီးေ၀့ဟွယ့္ဏဲပ်ာလင္ေ၀့အု္သီးေ၀့ဆု္ဃွီ႔ဆု္လာ၊ခံင္ၟအယ္၊လိက္လာဲဟွာင္ၟက်ံင္းေဍထုံ႔ေဍဓ၀္ၟအု္ဟွာင္ၟသီးပါေ၀့ဍးေဆ၀္ၟလွ္။
မြာဲပါ့ဏွ္လဲ--စာ္႓ုိ၀္ဍဴ--ခံင္ၟ႓ုိ၀္ဏါင္းယုိ၀္ယုဂ္သီးသာဏင္းလု္ေဏ၀္.႓းဏွ္ဟွး မြာဲဖႜဳံလိက္ထူ႕လီ(လိက္ဓ၀္ၟထူ႔)ေဆ၀္ၟလွ္။

လိက္ထူ႕လီဓ၀္ၟထူ႔ဏ္ွဏသာ့လု္႓း(လု္လုက္)လုိင္လွ္။ဍးလု္ဟွာဟွာႃကု္က်ာ္မြာဲလိက္ဓ၀္ၟထူ႕လု္စံင္းယို၀္မြာဲအးပု္သာ္ဃွဦဳဃွဳဦ႕ယိုဝ္လဲ”ေတၞင့္သာကုိ၀္ဟွာေဍလွ္။ အု္ခါ့ယုိ၀္လိက္ဓ၀္ၟထူ႕သယ္လု္ဖးဏွ္ဟွာဟွံင္(ဟွာစ)လင္ေအာဟ္ခြိက္ လု္ဏင္ယုဂ္အု္ေခါဟ္က်ံင္အု္ဟွဴ႕ဟွာဏွ္သီးလင္မာၟခြိက္ယုဂ္ေဆ၀္ၟလွ္။ ထႜဳိင့္ခြိက္ေအဍီ(၁၈၀၀)ခါ့အုိ၀္၊ ဖႜဳံလိက္ဓ၀္ၟထူ႕သယ္လု္ဖး ကုိ၀္လုိ၀္ဏီ(ကုိလုိနီ)ဆာၟသယ္ဃွဴၟခြိက္ေဍေမွ္၊ မာဟွာဟွံင္ခြိက္သီးအးမာၟေဆ၀္ၟလွ္။ လိက္တႜာ၊လိက္ထူ႕၊လိက္အုဂ္ဖႜဳံလိက္သယ္လု္ဖး ႓းလင္မာၟ ႓းဟွာဟွံင္ခြိက္ေ႓့ဏွ္သုိ၀္ဏွ္မြာဲဆုိဒ္ေဖါဟ္ဆာၟသယ္ ေသွ္ယာ့႓းကုိ၀္ဟွာေဍေဆ၀္ၟလွ္။
ဆူ႔ေက၀္ထ၀ယ္ လိက္ပိဋကလု္ဖးဏွ္သီး မြာဲေဝ့ဖႜဳံဆုိဒ္တႜာပညာဉာဏ္ဆာၟပီပီလွ္။ ဖႜဳံတႜာပညာဉာစ္ဆာၟသယ္ ဆု္ေကႜစုိဒ္ဏွ္ ခံင္ၟ႓ုိ၀္ဏါင္းယုိ၀္ အု္သီးေ၀့စူးလင္ၟ၊အု္သီးေ၀့ဆု္အု္ဏါင္းလု္ဖး၊႓းလင္မာၟ႓းဟွာဟွံင္ပႜ၀္ခြိက္ေ႓့ဏွ္သုိ၀္ဏွ္မြာဲဟု္ဆုိဒ္ေဖါဟ္ဂမႜဳိင္ၟငယ္သၱာ္အု္ယွာ၊လု္ပါေဍာဟ္ယုဂ္ယာန္း႓းသီး ပါေ၀့ေဆ၀္ၟလွ္။
အု္ခါ့႓ုိ၀္ဏါင္းယုိ၀္ ပု္ဖႜဳံဆုိဒ္လိက္လာဲ ဆု္ဃွီ႔လာသယ္သီး ဍိင္ယိက္ဍိင္ၟမု္လင္မာၟ မု္လင္႓ၚလင္႓ုိင္ အးထင္းေ၀့အု္ေခါဟ္က်ံင္ ပ္ုဖႜဳံေဖါဟ္သီးလု္ဖး ပ္ု႓းပါသၱာ္ထီ့ထီ့ဆာဆာလွ္။ ဖီ့ဖူ႕လု္၀ီၟ ခႜဳိ၀္ထ၀္ၟလင္ထါင္ထေ၀့ လိက္သယ္လု္ဖးဏွ္ ဟု္ေအလု္ေယာ၀္ၟေဟွ၀္႓း၊ဟု္ေအလု္မာထါင္႓းစာ္႓ုိ၀္ဍဴက်းဖႜဳံဆုိဒ္လု္ဖး မု္ကု္ဍဴခြိက္ ကုိ၀္မိင္ေဍေဆ၀္ၟလွ္။ ႓းကု္ဏင္ဏင္ဏွ္ ဖႜဳံလိက္ယုိယ္ လု္ပါေဍာဟ္ပါတိင့္႓း အု္ေခါဟ္က်ံင္ဏွ္ မု္လင္႓ၚလင္႓ုိင္ခြိက္႓းသာသိးအွ္ေဆ၀္.လွ္။ ကုိ၀္ဏင္ဏင္ဏွ္မု္႓းလယ္ခႜါင္ဖႜဳံဆု္ခႜါင္သီထံင္ၟလင္႓းခႜါင္႓းသာေအးသီးအွ္ေဆ၀္ၟလွ္။ဆုိဒ္ဆု္ခႜါင္ဟ္ုေအလု္လယ္ခႜါင္႓းစာ္႓ုိယ္ဍဴပု္ဆု္ဒ္ဆု္ခႜါင္ယုိ၀္ မြာဲပ၀္လဲမု္ခႜါင္၊ ဆုိဒ္လိက္ဏွ္ဃွ၀္ၟ မြာဲပ၀္လဲ မု္ပ၀္ၟဏွ္ စွ္ေယာ၀္ၟ႓းလာၟကုိ၀္ဟွာေဍဆာ္။
ဖႜဳံေဖါဟ္သယ္သၱာ္လု္အွ္႓းအွ္ဍာ္ေ၀့လု္မိင္ေဆ၀္ၟလွ္။မြာဲဏွ္လဲစာ္႓ုိ၀္ဍဴ႓းဆါင့္ေဍဖႜဳံလိက္လာဲဏွ္လွ္။ဖႜဳံလိက္လာဲယုိ၀္မြာဲေ၀့ဍးပါဠိ(ပါလၚ)ပိဋကလိက္အု္ထာ္ အု္ေခါဟ္က်ံင္ေ႓့လု္လင္မာၟလု္လင္႓ၚ႓းသုိ၀္ကု္ယင္ၟဏွ္႓းပၠဳံုရာဲသယ့္သီ့ကီႜဆုိင္ကုိ၀္ဟွာေဍလွ္။လ္ိက္ထူ႔လီအွ္၀ယ္ခုိင့္ခုိင့္ဏံင္ဏံင္ယုဂ္သီးမု္မာအးထင္းထါင္႓းသာ ေဍလိက္အု္သင့္သယ္သီး အွ္ဍာ္ေဆ၀္ၟလွ္။ လိက္အု္ထာ္အု္႓ံင္ ခုိင့္ဏံင္ဟွဳင္ၟခုိင့္၀ယ္ အွ္ထ၀ယ္ လုက္စုဂ္ယုဂ္သီး လု္ေသွ္ယာ့ထါင္႓း လိက္ဂုဏ္တာပု္သယ္လု္ဖး ဆု္မု္မ်ံင္ဟု္ေ႓့သုိ၀္ ၀၀္႓ိင္းသုိ၀္လွ္။ ဆု္မု္ထူၟဟု္, ဆ္ုမု္စုိင္ဟု္လွ္။
အွ္ထ၀ယ္ ပု္ဖႜဳံေဖါဟ္လိက္သယ္လု္ဖး ဃွဴ႕ဃွင္သၞ၀့္ ေယာ၀္ၟေဟွ၀္႓းလာၟဆာ္ဏွ္သီး သၱာ္အွ္လာၟ ကုိ၀္ဟွာေဍဆာ္ဏွ္ေဖွ္႓သၱာ္ေဆယၟလွ္။ ေအဍီဏိင္းႏဦု႔ယာ(ေအဒီ-၇၀၀)ခါ့ (ခါန္ၟပ္ုယာန္လု္အင္းတာင္လင္ဍာ္႓းခါ့) ပု္ဖႜဳံလိက္လာဲယုိ၀္ ဆူ႔ေက၀္လု္၀ၚ၊ ဆူ႔ေက၀္ဓယ္ၟ၊ ဆူ႔ေက၀္ေမင္စိင္ၟ၊ လိက္ေလာကီဗဟုသုတသယ္ အွ္၀ယ္မ်ာ့ အးစြးစ္ုကုိၟလွ္။ လိက္ေလာကုတၱရာအု္ခႜံင့္(သႜပတ္)သယ္သီး ထံင္ဏါင္းလု္႓းအးစြးေ၀့လွ္။
ဍဳံသု္ထုံ႔(သုဓမ္)ဟွာဟွံင္ခါ့ ကဲ႓းအု္မတ္ေဍာဟ္ ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္ ဖူ႔ဍာ္က၀္(မာန္ဍာ္)ဏွ္ ေဍေဖါဟ္ေဍလီသယ္ ေဍဆုိဒ္ဆးလုက္ဆိင့္ ဆာမြာဲေဆာတ္ကဲ၊ အုဲးကဲ ဖႜဳံလိက္လာဲ(လိက္ထူ႔လီ႓ံင္း)လု္ဖး စါင္းဟွာေဆာတ္ပ်ေ၀့ေဆ၀္ၟလွ္။ ေကာ၀္ေဍာဟ္မိင္လကႜာ ႓းႏုံ႔ဏာအးအု္ေခါဟ္က်ံင္ လိပ္ဓ၀္ၟထူ႔သယ္သီး ဟွာဟွံင္လု္ဏင္ေဆ၀္ၟလွ္။ ေဍသႝာ(ရန္သူ)အု္စံင္ဏွ္သီး ေဍေမွ္ဆု္ဃွဴၟဟွာဟွံင္ခြိက္သီးလု္ုပုံမာၟလွ္။ ဖႜဳံဆုိဒ္ေဖါဟ္ဖူ႔ဍာ္က၀္ဏွ္ ေခါ၀္ၟကု္တ၀္႓းေ၀့ ဆုိဒ္လိက္မု္လင္မာၟအု္ေခါဟ္က်ံင္ လု္သႝာလု္ထံင္႓း ႒ာန္႔၀ါၟ(႒ာန္႔၀)လု္ခ၀့္အို၀္ ေလ၀္ဟွာအု္ကုံခြိက္ေ၀့ေဆ၀္ၟလွ္။ (ခါန္ၟပု္ယာန္ဖုိင္ဏွ္ ကုိ၀္ေ၀့႒ာန္႔ေမာ၀္ၟ၊ လု္ယုိ၀္းဒယာၟ(သါင့္ခါန္ၟ)ဖုိင္ခ၀့္ဏွ္ ကုိ၀္ေ၀့႒ာန္႔ဖါ၊ ႒ာန္႔၀ါၟ(႒ာန္႔၀)ေဆ၀္ၟလွ္။ ေလ၀္ထင္းေ၀့ဖုိင္သာဏွ္ဟွး---

အု္ဏါင္းဏီ့အွ္ဍာ္ဟွဟ္ခုိဝ္ပဝ္.ကဲလာ.ဆာ္

[Read More...]

(၉) ၾကိမ္ေျမာက္ ေကဒီေအ (KDA) အစည္းအေ၀း ေအာင္ျမင္စြာျပီးစီး

(၉) ၾကိမ္ေျမာက္ ေကဒီေအ အစည္းအေ၀းကို ဘန္ေကာက္ျမိဳ႕၊ ဖတ္ဖဒဲေက်ာင္းတြင္ (၂၁-၆-၂၀၀၉)ေန႔ တြင္ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပခဲ့ၾကပါသည္။


အခမ္းအနားအစီအစဥ္ကို ေအာက္ပါအတုိင္းက်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္...

၁။ နေမာ တႆ (၃)ၾကိမ္ ၊ မိဂဒါယ ဖ၀့္မူးယွာ့-အဖဲြ႕က ေလးလံုးဖြဲ႕ကဗ်ာျဖင့္ အခမ္းအနားအစီအစဥ္ဖြင့္လွစ္ျခင္း

၂။ ပရိတ္သတ္မ်ားက ငါးပါးသီလခံယူေဆာက္တည္ျခင္း

၃။ ေကဒီေအ နာယကဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၱပုည အႏုသာသနကထာျမြက္ၾကားျခင္း

၄။ ဥကၠ႒ကိုယ္စား အရွင္ေခမိႏၵက ေကဒီေအ အဖြဲ႕၀င္မ်ားအားလံုး စည္းလံုးညီညြတ္မႈရွိေစရန္ ျမြက္ၾကားျခင္း

၅။ လက္ရွိအိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ သီတင္းသံုးျပီး (သီရိလကၤာႏိုင္ငံမွ B.A ၊ M.A တို႔ကို ဂုဏ္ထူးျဖင့္ေအာင္ျမင္ေတာ္မူေသာ) အရွင္သုဇနအား အေမရိကန္ေဒၚလာ တစ္ေထာင့္ငါးရာ (၁၅၀၀)ျဖင့္ ပညာထူးခၽြန္စုခ်ီးျမင့္ လွဴဒါန္းျခင္း

၆။အလွဴရွင္နာမည္မ်ားဖတ္ၾကားျခင္း

၇။ေက်ာင္းနာမည္မွည့္ျခင္း

၈။ ေကဒီေအ ဘ႑ာေရးမွဴးဘဒၵႏၱကုေ၀ရက ရေငြ/သံုးေငြစာရင္းကို ရွင္းလင္းတင္ျပျခင္း

၉။ အစည္းအေ၀းကို ေရာက္ရွိလာေသာပရိတ္သတ္မ်ားက မရွင္းလင္းေသာအခ်က္အလက္မ်ားကိုအဖြဲ႕၀င္မ်ားထံ ေမးျမန္းျပီး တာ၀န္ရွိသူမ်ားျပန္လည္းေျဖၾကားျခ

၁၀။ ေရစက္သြန္းခ် အမွ်ေပးေ၀ျခင္း

၁၁။ မိဂဒါယ ဖစ္မူးယွာ့-အဖြဲ႕က ``ေအာင္ျပီး``ကဗ်ာျဖင့္ ရြတ္ဆိုျခင္းနဲ႔ ေမတၱာပို႔သျခင္း

၁၂။ ၾကြေရာက္လာၾကေသာ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္ ဧည့္ပရိတ္သတ္မ်ားအားလံုး ဗုဒၵသာသနံ စိရံ တိ႒တု-(၃) ၾကိမ္ ရြတ္ဆိုကာ အခမ္းအနားကို ရုပ္သိမ္းလိုက္သည္။

[Read More...]